FBI kiberhücumları artıq sadəcə sinif otağında izah etmir — onları bütöv bir “şəhər” içində canlı ssenari kimi məşq etdirir. ABŞ-da kibercinayət itkiləri rekord həddə çatdığı bir vaxtda bu yanaşma təsadüfi deyil.
Federal Bureau of Investigation Alabama ştatının Huntsville kampusunda 22 min kvadrat futluq kiçik şəhər maketi qurub. Məqsəd hüquq-mühafizə əməkdaşlarına real dünyadakı kiberhücumları təhlükəsiz mühitdə simulyasiya etməyi və araşdırmağı öyrətməkdir.
Sinif otağından çıxan kibertəlim
Bu məkanda müstəntiqlər yalnız nəzəriyyə dinləmir, real cihazlar və sistemlərlə işləyirlər. Onlar həm istehlakçı texnologiyalarını, həm də şirkətlərin istifadə etdiyi enterprise həlləri üzərində hücum izlərini axtarırlar.
Belə texnologiyalar hakerlərin ən çox hədəf aldığı sahələrdəndir. Ona görə də FBI əməkdaşları hadisəni kağız üzərində yox, mümkün qədər gerçəyə yaxın şəraitdə analiz etməyi öyrənirlər.
Niyə məhz “kiçik şəhər”?
Replica şəhər ideyası kiberhücumun təkcə kompüter ekranında baş vermədiyini göstərir. Bu cür hücumlar enerji, rabitə, biznes sistemləri və gündəlik istifadə etdiyimiz ağıllı cihazlarla bağlı ola bilər.
FBI bu mühitdə araşdırmaçılara hücumun necə başladığını, hansı sistemlərə yayıldığını və sübutların necə toplanmalı olduğunu praktiki şəkildə göstərir. Bu, xüsusilə kritik infrastrukturun müdafiəsi üçün vacibdir.
FBI-nin 2025 Internet Crime Report hesabatına görə, ABŞ-da kibercinayət itkiləri 20,9 milyard dollara çatıb və bu, əvvəlki illə müqayisədə 26% artım deməkdir.
Ransomware hələ də ən böyük təhlükələrdən biridir
Hesabat bir milyondan çox şikayət əsasında hazırlanıb və ransomware hücumlarını kritik infrastruktur üçün əsas davamlı təhlükə kimi göstərib. Bu hücumlar şirkətlərin işini dayandıra, xidmətləri kilidləyə və böyük maliyyə zərəri yarada bilər.
FBI-nin yeni təlim şəhəri məhz belə risklərə qarşı daha hazırlıqlı komandalar yetişdirməyə hesablanıb. Real cihazlar, real ssenarilər və nəzarətli mühit müstəntiqlərə səhv etmədən öyrənmək şansı verir.
Nəticə: Kibertəhlükələr real dünyaya daha çox toxunduqca, FBI kimi qurumlar da müdafiəni laboratoriyadan çıxarıb “şəhər” miqyasında məşq etməyə başlayır.