Robotlar artıq otaqda baş verə biləcək qarışıqlığı əvvəlcədən təxmin etməyə başlayır. Amma məsələ insan davranışını, üz ifadəsini və sosial ipuclarını anlamağa gələndə AI hələ də büdrəyir.
Cornell tədqiqatçıları robotlara “sosial intellekt” qazandırmaq üçün süni intellekt modellərini sınaqdan keçirir. Məqsəd sadə səslənir: robot insanın nə istədiyini, nə hiss etdiyini və növbəti anda nə baş verə biləcəyini daha yaxşı anlamalıdır.
Robotun “hiss etməsi” nə deməkdir?
Burada söhbət robotun insan kimi emosiyaya sahib olmasından getmir. Əsas məsələ onun ətrafdakı sosial siqnalları oxuya bilməsidir.
Məsələn, kiminsə narahat üz ifadəsi, təhlükəli görünən hərəkəti və ya otaqda gərgin vəziyyət robot üçün xəbərdarlıq siqnalı ola bilər. Bu bacarıq gələcəkdə ev robotları, xəstəxana köməkçiləri və ictimai yerlərdə işləyən ağıllı sistemlər üçün vacib sayılır.
VLM modelləri qısa videolarda nəyi təxmin etməyə çalışdı?
Tədqiqatda vision language models, yəni həm görüntünü, həm də dili başa düşə bilən AI sistemləri yoxlanılıb. Bu modellərə qısa videolar göstərilib və onlardan səhnənin yaxşı, yoxsa pis nəticələnəcəyini təxmin etmək istənilib.
Cornell komandası VLM modellərini gərgin səhnələrin necə bitəcəyini proqnozlaşdırmaq üçün sınaqdan keçirib — məsələn, əlində ağzınadək dolu qəhvə fincanı daşıyan azyaşlı uşaq kimi.
Belə səhnələr insan üçün dərhal “indi nəsə dağılacaq” hissi yaradır. AI üçün isə bu, sadəcə obyektlər, hərəkət və kontekst arasında əlaqə qurmaq problemidir.
Ən çətin hissə: insan siqnalını oxumaq
Bu araşdırma göstərir ki, robotlara sosial intellekt vermək təkcə kamera və güclü model məsələsi deyil. İnsan davranışı çox vaxt incə, kontekstdən asılı və qeyri-müəyyəndir.
Bir üz ifadəsi, tərəddüdlü hərəkət və ya vəziyyətin “pis qurtara bilər” hissi insan beyni üçün təbii görünür. Amma robot bunu anlamaq üçün həm vizual məlumatı, həm də gündəlik həyat məntiqini birlikdə emal etməlidir.
Bu texnologiya niyə vacibdir?
Əgər robotlar gələcəkdə evlərdə, məktəblərdə, yaşlılara qulluq mərkəzlərində və xəstəxanalarda daha çox istifadə olunacaqsa, onların sadəcə əmrləri yerinə yetirməsi kifayət etməyəcək. Onlar riskləri öncədən görməli və insanlara uyğun davranmalıdır.
Cornell-in işi bu istiqamətdə mühüm addım sayıla bilər. Amma araşdırma eyni zamanda xatırladır ki, insanı anlamaq robot üçün hələ də ən çətin tapşırıqlardan biridir.
Nəticə: AI robotlara xaosu təxmin etməyi öyrədir, amma insan davranışının incə siqnallarını oxumaq üçün hələ uzun yol var.