Böyük Britaniya sosial media platformalarına yeni qayda hazırlayır: 16 və 17 yaşlılar gecə saatlarında tətbiqlərə avtomatik giriş məhdudiyyəti ilə üzləşə bilər.
Bu, sadəcə valideyn nəzarəti deyil — hökumət sosial şəbəkələrin yuxu, dərs və psixi sağlamlıq üzərində təsirini birbaşa hədəfə alır.
Gecə yarısından səhərə qədər sosial media fasiləsi
Böyük Britaniyanın Department for Science, Innovation & Technology qurumu bildirib ki, sosial media şirkətləri 16 və 17 yaşlı istifadəçilər üçün gecə rejimini standart olaraq aktiv etməli olacaq.
Planlaşdırılan sistemə görə, yeniyetmələr gecə 00:00-dan səhər 06:00-a qədər sosial platformalara daxil ola bilməyəcək. Amma bu məhdudiyyət məcburi olmayacaq və istifadəçi tərəfindən söndürülə biləcək.
Böyük Britaniya 16 və 17 yaşlılar üçün sosial mediaya 00:00–06:00 aralığında standart gecə bloku tətbiq etməyi planlaşdırır.
Bu addım 16 yaşdan kiçik uşaqlar üçün sosial media xidmətlərinə tam qadağa planı ilə paralel hazırlanır. Həmin qadağanın 2027-ci ilin yazında qüvvəyə minməsi gözlənilir.
Avtomatik videolar və sonsuz lentlər hədəfdədir
Yeni qaydalar təkcə giriş saatları ilə məhdudlaşmır. Hökumət sosial tətbiqlərdə asılılıq yaradan funksiyaları da azaltmaq istəyir.
Bura bir-birinin ardınca avtomatik oynayan videolar və istifadəçiyə fasiləsiz fərdiləşdirilmiş kontent göstərən lentlər daxildir. Bu funksiyalar böyük yeniyetmələr üçün standart olaraq söndürüləcək, lakin sonradan aktivləşdirmək mümkün olacaq.
Qaydalar Online Safety Act çərçivəsində hazırlanır. Bu qanun platformalardan pornoqrafiya və uşaqlar üçün zərərli sayılan materiallara girişdə yaş yoxlaması tələb edir.
2027-ci ildə sosial media qaydaları dəyişə bilər
Sosial media ilə bağlı ilk geniş tənzimləmə paketi bu ilin sonunda Parlamentə təqdim olunacaq. Qaydaların 2027-ci ildə qüvvəyə minməsi planlaşdırılır.
DSIT bildirir ki, məqsəd yeniyetmələr böyüdükcə qoruma sistemində boşluq yaranmasının qarşısını almaqdır. Yəni 16 yaşdan sonra uşaqlar birdən-birə tam nəzarətsiz rəqəmsal mühitə buraxılmamalıdır.
Böyük Britaniyanın Technology Secretary-si Liz Kendall deyib ki, bu tədbirlər gənclərin daha yaxşı yatmasına, dərsə fokuslanmasına və ailə-dost çevrəsi ilə daha keyfiyyətli vaxt keçirməsinə kömək etməlidir.
AI chatbotları da nəzarətə götürülür
Hökumət təkcə sosial şəbəkələri deyil, süni intellekt xidmətlərini də diqqətdə saxlayır. Liz Kendall uşaqlar üçün AI chatbot istifadəsində məcburi fasilələr kimi əlavə qoruma mexanizmləri üzərində işləyir.
18 yaşdan kiçik istifadəçilərin romantik söhbətləri imitasiya edən AI platformalarından uzaq tutulması da gündəmdədir. Bundan başqa, təhlükəli və yoxlanılmamış psixoloji məsləhətlər verən chatbotlara qarşı sərt tədbirlər görülə bilər.
Əgər hansısa chatbot uşaqlar üçün ciddi risk yaradırsa, onun Böyük Britaniyada tamamilə qadağan edilməsi də mümkün variant kimi göstərilir.
Məktəblərdə AI və dezinformasiya dərsləri
Yeni planın başqa bir hissəsi uşaqların media savadlılığını artırmaqdır. Məktəb proqramlarına AI, texnoloji qərəz, yanlış məlumat və dezinformasiya mövzularının əlavə edilməsi nəzərdə tutulur.
Şagirdlər həmçinin zorakı və qadınlara qarşı nifrət yayan kontenti tanımağı öyrənəcəklər. Məqsəd uşaqları sadəcə qorumaq yox, onları rəqəmsal dünyada daha ağıllı və hazırlıqlı etməkdir.
Nəticə: Böyük Britaniya sosial medianı qadağan etməkdən çox, onu yeniyetmələr üçün daha təhlükəsiz və daha az asılılıq yaradan mühitə çevirməyə çalışır.