AI artıq mahnı yaza, vokal oxuya və milyonlarla dinlənmə toplaya bilir. Amma Avstraliya musiqi sənayesi indi açıq mesaj verir: hit-paradda yer istəyirsənsə, səhnədə insan izi olmalıdır.
Australian Recording Industry Association, yəni ARIA, bazar ertəsindən etibarən tamamilə AI ilə yaradılmış trekləri rəsmi chart-lardan kənarlaşdıracaq. Maraqlısı budur ki, bu qərara səbəb olan mahnı elan verilən gün hələ də siyahıda 4-cü yerdə idi.
Qaydanı dəyişən Madonna cover-i nə idi?
Məsələnin mərkəzində Madonna-nın məşhur “Like a Prayer” mahnısının AI ilə hazırlanmış versiyası dayanır. Digital Trends-in məlumatına görə, treki avstraliyalı DJ Josh Fawaz hazırlayıb və burada AI vokalları, eləcə də süni şəkildə yaradılmış baraban səsləri istifadə olunub.
Bu versiya Avstraliyanın top 20 siyahısında 16 həftə qalıb və may ayında ARIA-nın Avstraliya sinqlları chart-ında 2-ci yerə qədər yüksəlib. Qadağa elan olunanda isə mahnı hələ də 4-cü sırada idi.
AI vokallı “Like a Prayer” versiyası Spotify-da 48 milyondan çox dinlənmə toplayıb.
ARIA-nın yeni testi: alət ola bilər, əsas ifa insan olmalıdır
Yeni qayda AI-dan ümumiyyətlə istifadəni tam qadağan etmir. Prodüserlər mastering, drum machine və auto-tune kimi proseslərdə AI alətlərindən yararlana biləcəklər.
Əsas şərt budur: mahnını insanlar yazmalı, aparıcı vokalı insan oxumalı və əsas alətlər insan ifası ilə səslənməlidir. Yəni məsələ texnologiyanın varlığı deyil, əsərin mərkəzində kimin — insanın, yoxsa alqoritmin — dayanmasıdır.
Bu yanaşma birbaşa mübahisəli Madonna cover-inə toxunur. Çünki həmin trekdə həm vokal, həm də baraban partiyaları AI ilə yaradılmışdı və bunlardan təkcə biri belə mahnını chart-dan kənarlaşdırmağa kifayət edərdi.
Lisenziyasız AI musiqisi də hədəfdədir
ARIA yalnız insan ifasını deyil, AI alətlərinin qanuni istifadəsini də önə çəkir. Qurum bildirir ki, rəsmi siyahılarda yer almaq istəyən musiqi legal AI xidmətləri ilə hazırlanmalıdır.
ARIA rəhbəri Annabelle Herd bildirib ki, chart-lar Avstraliyada dinlənilən musiqinin şəffaf ölçüsü olaraq qalmalıdır. Onun sözlərinə görə, lisenziyasız AI məhsullarını mükafatlandırmaq səs yazısı sənayesinin təmsil etdiyi əsas prinsipləri zəiflədər.
Bu mövzu təkcə Avstraliyaya aid deyil. İyul ayında Almaniya məhkəməsi Suno-nun müəllif hüquqlarını pozduğuna qərar vermişdi və bu, Avropada belə tipli ilk mühüm qərarlardan biri sayılır.
Bu qadağa dövlət yox, sənaye qərarıdır
ARIA heç kimin AI mahnısı yayımlamasına, stream etməsinə və ya satmasına mane ola bilməz. Onun nəzarət etdiyi sahə rəsmi musiqi chart-ları və ARIA Awards-dır.
Bu addım International Federation of the Phonographic Industry-nin iyulda açıqladığı prinsiplərlə də üst-üstə düşür. Həmin prinsiplərə görə, rəsmi chart-larda iştirak edən mahnı “əhəmiyyətli dərəcədə insan tərəfindən hazırlanmış” olmalıdır.
Başqa sözlə, Avstraliya təkbaşına yeni yol icad etmir, qlobal musiqi sənayesinin formalaşdırdığı xətti tətbiq edir. Bu isə digər ölkələrin chart-larında da oxşar qaydaların görünə biləcəyini göstərir.
Nəticə: AI musiqini dəyişdirir, amma Avstraliyanın yeni qaydası göstərir ki, rəsmi hit-paradlarda insan səsi və insan yaradıcılığı hələ də əsas meyar olaraq qalır.