Aralıq dənizində böyük ağ köpəkbalığı görmək, demək olar ki, lotereya udmaq qədər nadir hadisədir. Amma bu dəfə dalğıclar təkcə onu görməyiblər — milyonlarla ildir bu sularda yaşayan nəhəng yırtıcı ilk dəfə təbii mühitində videoya çəkilib.
Hadisə Siciliya boğazında, Ghost Diving və Healthy Seas könüllülərinin dəniz ekosistemlərini qorumaq üçün apardığı dalış zamanı baş verib. Dalğıc Derk Remmers BBC-yə bildirib ki, həyəcanından kameranı işə salmaqda belə çətinlik çəkib.
Milyonlarla illik sakin, amma demək olar görünməz
Videoda Carcharodon carcharias növünə aid böyük, yetkin erkək fərd görünür. Bu, Aralıq dənizində böyük ağ köpəkbalığının öz yaşayış mühitində qeydə alınmış ilk video görüntüsü kimi təqdim olunur.
Aralıq dənizində yaşayan böyük ağ köpəkbalığı populyasiyası hazırda kritik təhlükə altında sayılır.
Böyük ağ köpəkbalığı Lamnidae ailəsinə daxildir və planetin ən iri yırtıcı balıqlarından biridir. Uzunluğu 6 metri keçə, çəkisi isə 2 tondan çox ola bilər.
Dənizin zirvə yırtıcısı niyə bu qədər vacibdir?
Bu növ əsasən balıqlarla, skatlarla və digər köpəkbalıqları ilə qidalanır. Yetkin fərdlər isə suitilər və delfinlər kimi dəniz məməlilərini də ovlaya bilir.
Kəskin qoxu duyğusu və güclü üzmə qabiliyyəti onu okeanların ən effektiv ovçularından birinə çevirir. Amma onun rolu təkcə ovlamaq deyil — böyük ağ köpəkbalığı dəniz ekosistemində tarazlığı qoruyur.
O, qida zəncirinin yuxarı hissəsində dayanaraq ov növlərinin sayını tənzimləyir. Bu da dənizdə biomüxtəlifliyin sağlam qalmasına kömək edir.
İnsan üçün qorxulu, özü üçün isə təhlükədə olan növ
Böyük ağ köpəkbalığının adı çox vaxt qorxu ilə yanaşı çəkilir. Halbuki insanlara hücum halları olduqca nadirdir.
Əsl təhlükə isə köpəkbalığının özünə yönəlib. Təsadüfi balıqçılıq torlarına düşmə, qanunsuz ov, yaşayış mühitinin itirilməsi və təbii ovlarının azalması bu növü ciddi şəkildə sıxışdırır.
Beynəlxalq Təbiəti Mühafizə İttifaqının Qırmızı Siyahısında Carcharodon carcharias “həssas” növ kimi qeyd olunur. Aralıq dənizindəki populyasiya isə daha ağır vəziyyətdədir və kritik təhlükə altında sayılır.
Bu görüntü alimlər üçün niyə qızıl dəyərindədir?
Aralıq dənizində hər yeni böyük ağ köpəkbalığı müşahidəsi elm adamları üçün çox vacib məlumat mənbəyidir. Çünki bu sularda növün sayı o qədər azalıb ki, onun davranışı, yayılması və sağ qalma şansı barədə məlumatlar məhduddur.
Yeni video tədqiqatçılara həm populyasiyanın vəziyyətini anlamaqda, həm də qoruma strategiyalarını gücləndirməkdə kömək edə bilər. Eyni zamanda bu görüntü Aralıq dənizinin hələ də nadir və qiymətli canlılara ev sahibliyi etdiyini göstərir.
Bu hadisə sevindirici siqnal olsa da, rahatlaşmaq üçün səbəb deyil. Əksinə, dəniz ekosistemlərinin qorunması üçün daha ciddi addımların lazım olduğunu xatırladır.
Nəticə: Aralıq dənizində çəkilən bu nadir görüntü böyük ağ köpəkbalığının hələ də burada yaşadığını sübut edir, amma onun gələcəyi insanların dənizi necə qoruyacağından asılıdır.