Silicon Valley-də süni intellekt yarışı artıq sadəcə model gücü ilə ölçülmür — indi məsələ gizli cihaz prototiplərinə qədər gedib çıxıb. Apple, OpenAI-ni özünün ən həssas hardware sirrlərini ələ keçirməkdə ittiham edir.
Şirkət cümə günü San Jose-də ABŞ federal məhkəməsinə müraciət edərək OpenAI və onun hardware rəhbəri Tang Tan-a qarşı iddia qaldırıb. Apple-ın sözlərinə görə, məsələ buraxılmamış hissələr, prototiplər, məxfi dizaynlar və gizli layihə sənədləri ilə bağlıdır.
Apple-ın əsas ittihamı: keçmiş əməkdaşlar “gizli yük”lə gedib?
İddiada ən çox diqqət çəkən ad Tang Tan-dır. O, Apple-da 24 il işləyib və iPhone məhsul dizaynına rəhbərlik edən əsas şəxslərdən biri olub.
Apple iddia edir ki, Tan və OpenAI-dəki həmkarları şirkətdən ayrılan və ya ayrılmağı düşünən əməkdaşları Apple-a məxsus, hələ təqdim edilməmiş texnologiyaları özləri ilə aparmağa təşviq ediblər. Daha sərt ittihama görə, Tan bəzi namizədlərə Apple-ın məlumat təhlükəsizliyi sistemlərindən necə yayınmağı da izah edib.
Şirkətin iddiasında hətta məxfi Apple hissələrinin OpenAI-də iş müsahibələrinə gətirilməsi barədə də məlumat yer alır. Apple bunu sadəcə kadr transferi yox, ticarət sirlərinin qanunsuz daşınması kimi təqdim edir.
İddia ərizəsinə görə, OpenAI 400-dən çox keçmiş Apple əməkdaşını işə götürüb.
OpenAI nə deyir və Apple niyə bu qədər sərt reaksiya verir?
OpenAI sözçüsü Drew Pusateri ittihamları rədd edərək şirkətin başqa şirkətlərin ticarət sirlərində maraqlı olmadığını bildirib. Onun sözlərinə görə, OpenAI insanların həyatını yaxşılaşdıracaq innovativ texnologiyalar üzərində fokuslanıb.
Apple sözçüsü Hannah Smith isə şirkətin öz komandalarının əməyini və innovasiyalarını qorumaqda qərarlı olduğunu deyib. Tang Tan isə ilkin sorğulara dərhal cavab verməyib.
Apple iddia ərizəsində OpenAI-nin ilk kommersiya hardware məhsulunu bazara çıxarmaq təzyiqi altında “qanunsuz qısa yollar” seçdiyini vurğulayır. Bu ifadə göstərir ki, Apple məsələyə adi korporativ narazılıq kimi yox, strateji təhlükə kimi baxır.
Bu dava Waymo-Uber qalmaqalını xatırladır
Hadisə Silicon Valley-də son illərin ən böyük intellektual mülkiyyət savaşlarından birinə çevrilə bilər. Mütəxəssislər bunu 2017-ci ildə Waymo-nun Uber-ə qarşı qaldırdığı məşhur məhkəmə işi ilə müqayisə edir.
O zaman Waymo, keçmiş mühəndisin minlərlə məxfi faylla ayrıldığını və Uber-in avtonom avtomobil texnologiyalarında bu biliklərdən yararlandığını iddia etmişdi. Uber daha sonra məhkəmə prosesi zamanı işi 245 milyon dollarlıq razılaşma ilə bağlamışdı.
Tərəfdaşlıqdan rəqabətə: Apple və OpenAI münasibətləri dəyişir
Apple və OpenAI 2024-cü ildə böyük tərəfdaşlıq elan etmişdi. Həmin razılaşma ilə ChatGPT iPhone, MacBook və iPad istifadəçilərinə inteqrasiya olunmalı idi.
Ancaq son illərdə bu münasibətlərin soyuduğu bildirilir. Apple-ın öz daxili AI modelləri üçün Google Gemini texnologiyasına daha çox güvənməsi də tərəflər arasında məsafənin artdığını göstərir.
Əsl gərginlik isə qarşıdakı illərdə AI əsaslı istehlakçı cihazları bazarında yaşana bilər. OpenAI-nin hardware ambisiyaları və Apple-ın bu sahədəki təcrübəsi onları qaçılmaz rəqiblərə çevirir.
Jony Ive bağlantısı və 6,5 milyard dollarlıq satınalma
İddiada OpenAI-nin ötən il 6,5 milyard dollara aldığı io Products şirkəti də xüsusi yer tutur. Bu startup uzun illər Apple-da çalışmış Tang Tan, Scott Cannon, Evans Hankey və məşhur dizayner Jony Ive kimi adlarla əlaqələndirilir.
Apple iddiasında io Products və yanvara qədər Apple-da çalışmış elektrik mühəndisi Chang Liu da cavabdehlər arasında göstərilir. Liu da ilkin şərh sorğusuna dərhal cavab verməyib.
Bu detal məhkəmə işini daha da maraqlı edir: söhbət təkcə keçmiş əməkdaşlardan yox, OpenAI-nin gələcək cihaz strategiyasının təməlindən gedir.
Nəticə: Apple və OpenAI arasındakı bu dava süni intellekt dövründə ən qiymətli resursun artıq təkcə kod yox, hardware sirri, dizayn təcrübəsi və insan kapitalı olduğunu göstərir.