AI yarışının görünməyən tərəfi getdikcə daha ağırlaşır: data mərkəzləri təkcə çiplərlə yox, nəhəng enerji iştahı ilə də gündəmdədir.
Amazon-un Texasdakı yeni data mərkəzi üçün dəstəklədiyi qaz elektrik stansiyası ABŞ-da ən çox istixana qazı buraxan obyektlərdən birinə çevrilə bilər.
Texas səhrasında AI üçün nəhəng enerji mənbəyi
New York Times-ın məlumatına görə, Amazon Qərbi Texasda yerləşən Pecos County ərazisində yeni data mərkəzini enerji ilə təmin etmək üçün böyük qaz elektrik stansiyasına yatırım edir.
GW Ranch adlı layihə ilkin mərhələdə Texas ştatının ümumi elektrik şəbəkəsinə qoşulmaya bilər. Bunun əvəzinə, stansiyanın istehsal etdiyi enerji əsasən Amazon-un yeni data mərkəzinə yönələcək.
Layihədə 35 təbii qaz turbini nəzərdə tutulur və bu sistem ümumilikdə 7.65 gigavat elektrik enerjisi istehsal edə bilər.
33 milyon ton CO2 icazəsi niyə hamını narahat edir?
Texas rəsmiləri GW Ranch layihəsinə ildə 33 milyon tona qədər CO2 buraxmaq icazəsi verib — bu, ABŞ-ın ən böyük kömür stansiyasından belə yüksək göstərici ola bilər.
Data mərkəzləri və enerji layihələrini izləyən Cleanview-in məlumatına görə, bu icazə layihənin potensial çirklənmə miqyasını açıq göstərir.
Əlbəttə, elektrik stansiyaları həmişə icazə verilən maksimum həddə qədər emissiya etmir. Amma bu qədər geniş limitin verilməsi Amazon-un iqlim hədəfləri ilə bağlı sualları artırır.
AI böyüyür, enerji hesabı da böyüyür
Amazon tək deyil. Meta və Google kimi şirkətlər də AI data mərkəzlərinin enerji tələbatını qarşılamaq üçün qaz və digər ənənəvi enerji mənbələrinə daha çox üz tutur.
AI modellərinin işlədilməsi, soyutma sistemləri və fasiləsiz server infrastrukturu texnologiya nəhənglərini daha böyük enerji mənbələri axtarmağa məcbur edir.
Bu isə süni intellektin “rəqəmsal” görünsə də, real dünyada çox ciddi ekoloji iz buraxdığını göstərir.
Amazon-un iqlim vədi sınaq qarşısındadır
Amazon daha əvvəl 2040-cı ilə qədər karbon neytral şirkət olacağını açıqlamışdı. Bu vəd Jeff Bezos-un dəstəklədiyi Climate Pledge təşəbbüsünün əsas hissələrindən biri idi.
Lakin son illərdə şirkətin emissiyaları AI və bulud infrastrukturuna artan tələbat fonunda yüksəlir.
Amazon sözçüsü Margaret Callahan New York Times-a bildirib ki, “Climate Pledge-i başladığımız dövrlə müqayisədə dünya indi fərqlidir”, amma şirkətin öhdəliyinin dəyişmədiyini vurğulayıb.
Nəticə: AI inqilabı sürətlənir, amma Amazon-un Texasdakı layihəsi göstərir ki, bu gələcəyin enerji və iqlim qiyməti düşündüyümüzdən daha ağır ola bilər.