AI inqilabının arxasında təkcə ağıllı modellər yox, nəhəng enerji yeyən data mərkəzləri dayanır. Və bu yarışda ABŞ artıq açıq şəkildə önə çıxıb.
Synergy Research Group-un yeni məlumatlarına görə, dünyanın ən böyük 20 hipermiqyaslı data mərkəzi bazarının 15-i ABŞ-da yerləşir. Bu, süni intellekt, cloud xidmətləri və rəqəmsal iqtisadiyyat üçün kritik üstünlük deməkdir.
Şimali Virginia hələ də data mərkəzlərinin “paytaxtıdır”
ABŞ-ın liderliyində ən böyük rolu Şimali Virginia oynayır. Xüsusilə Loudoun County illərdir dünyanın ən sıx data mərkəzi bölgələrindən biri kimi tanınır.
Şimali Virginia təkbaşına qlobal hipermiqyaslı data mərkəzi tutumunun təxminən 12%-nə sahibdir və Loudoun County-də 250-yə yaxın data mərkəzi yerləşir.
Bu göstərici bölgənin Amazon, Microsoft, Google və digər böyük cloud oyunçuları üçün nə qədər strateji olduğunu göstərir. Amma maraqlısı odur ki, gələcək investisiyalar artıq təkcə Virginia ətrafında cəmlənmir.
Texas sürətlə yüksəlir: enerji, torpaq və stimul oyunu dəyişir
Data mərkəzləri üçün əsas məsələ sadəcə server yerləşdirmək deyil. Ucuz və stabil elektrik, geniş torpaq sahəsi, güclü internet infrastrukturu və yerli hökumət stimulları burada həlledici rol oynayır.
Texas bu sahədə ən sürətlə böyüyən bazarlardan birinə çevrilib. Hesabata görə, ştatın data mərkəzi tutumu 71% artıb ki, bu da dünya üzrə 36%-lik ümumi artımı xeyli geridə qoyur.
Bu artım təsadüfi deyil. Texas həm enerji infrastrukturu, həm də biznesə daha açıq yanaşması ilə hyperscale operatorlarını özünə çəkir.
Amazon, Microsoft və Google oyunun əsas sahibləridir
ABŞ-ın üstünlüyünün digər səbəbi böyük cloud şirkətlərinin burada cəmlənməsidir. Synergy bildirir ki, dünyadakı hyperscale operatorlarının 62%-i ABŞ-da qərarlaşıb.
Amazon, Microsoft və Google birlikdə qlobal hyperscale data mərkəzi tutumunun 57%-nə nəzarət edir. Bu üçlük AI xidmətləri, bulud hesablama və rəqəmsal platformalar üçün əsas infrastruktur təchizatçılarıdır.
Synergy Research Group-un baş analitiki John Dinsdale deyib ki, hyperscale infrastruktur üçün yer seçiminə müştərilər, daşınmaz əmlak, enerji, şəbəkə infrastrukturu, stimullar və siyasi sabitlik təsir edir.
Avropa və Asiya geridə qalır?
Hesabatda qeyd olunur ki, ən böyük 20 bazarın 60%-i qlobal hyperscale tutumunun əsas hissəsini formalaşdırır. Bu siyahıda ABŞ-dan kənarda Asiya-Sakit okean regionundan 4, Avropadan isə yalnız 1 bazar var: Dublin.
Greater Beijing Area, Oregon, Iowa, Ohio, Dallas-Fort Worth, Dublin və Shanghai da böyük oyunçular sırasındadır. Amma son iki ildə balans daha çox ABŞ-ın xeyrinə dəyişib.
Tokyo və Sydney reytinqdən çıxıb, Indiana, Tennessee və Guangdong isə siyahıya daxil olub. Bu dəyişiklik bazarın sürətlə yenidən formalaşdığını göstərir.
AI bumu data mərkəzləri xəritəsini yenidən çəkir
Süni intellekt modelləri böyüdükcə daha çox GPU, daha çox enerji və daha güclü soyutma sistemləri tələb olunur. Buna görə də data mərkəzləri artıq texnoloji infrastrukturun səssiz qəhrəmanına çevrilib.
Şimali Virginia hələ də nəhəngdir, amma elektrik şəbəkəsinə təzyiq, torpaq çatışmazlığı və yerli etirazlar yeni mərkəzlərin başqa ştatlara yönəlməsinə səbəb olur. Bu isə ABŞ daxilində data mərkəzi xəritəsini daha da genişləndirir.
Nəticə: AI yarışında qalib olmaq üçün təkcə ağıllı alqoritm yetərli deyil — kim daha güclü data mərkəzi infrastrukturu qurursa, gələcəyin rəqəmsal iqtisadiyyatında da o söz sahibi olacaq.