OpenAI-nin müəllif hüquqları ilə bağlı məhkəmə savaşları daha da qızışır. Bu dəfə məsələ təkcə ChatGPT-nin necə öyrədilməsi yox, şirkətin məhkəməyə hansı sübutları təqdim edib-etməməsi ilə bağlıdır.
The New York Times, New York Daily News, Chicago Tribune və Ziff Davis daxil olmaqla 17 media qurumu OpenAI-yə qarşı yeni vəsatət qaldırıb. Onlar şirkətin AI modellərinin təlimində istifadə olunan məlumatlarla bağlı vacib sübutları gizlətdiyini iddia edir.
Media nəhəngləri OpenAI-dən nə tələb edir?
Vəsatətdə məhkəmədən OpenAI-yə qarşı hüquqi sanksiyalar tətbiq etmək istənilir. İddialara görə, şirkət məlumat dəstləri və çıxış qeydləri kimi materialları təqdim etməyib.
Bu sanksiyalar qəbul edilərsə, OpenAI maliyyə cərimələri ilə üzləşə bilər. Maraqlıdır ki, bu konkret vəsatət Microsoft-a deyil, yalnız OpenAI-yə yönəlib.
17 nəşriyyat OpenAI-nin ChatGPT və digər böyük dil modellərini müəllif hüquqları ilə qorunan jurnalistika materialları əsasında öyrətdiyini iddia edir.
ChatGPT jurnalist mətnlərini “əzbərdən” təkrarlayıbmı?
Mübahisənin mərkəzində generativ süni intellektin necə öyrədilməsi dayanır. The New York Times-ın əvvəlki iddiasına görə, OpenAI alətləri bəzən Times məzmununu sözbəsöz təkrarlaya, yaxından xülasə edə və hətta yazı üslubunu təqlid edə bilir.
Bu isə nəşriyyatların əsas sualını gündəmə gətirir: AI sistemi müəllif hüquqları ilə qorunan materialdan kommersiya məqsədilə istifadə edibsə, bu “fair use” sayıla bilərmi? OpenAI uzun müddətdir ki, AI təliminin ədalətli istifadə çərçivəsinə düşdüyünü müdafiə edir.
Jurnalistika üçün daha böyük təhlükə: trafik AI-yə axır
Bu məhkəmə işi təkcə hüquqi mübahisə deyil, media biznesinin gələcəyi ilə bağlı böyük siqnaldır. Nəşriyyatlar AI cavablarının oxucuları orijinal xəbərlərə klikləməkdən çəkindirdiyini deyir.
Bəzi məlumatlara görə, kiçik nəşriyyatlar artıq 60%-ə qədər trafik itkisi yaşayıb. Başqa bir analiz isə 2029-cu ilə qədər trafik azalmasının 40%-dən çox ola biləcəyini proqnozlaşdırır.
Ziff Davis bildirir ki, OpenAI onun kontentini icazəsiz şəkildə böyük miqyasda kopyalayıb və monetizasiya edib. Şirkətin hüquq məsləhətçisi Lance Koonce isə OpenAI-ni öz məlumat bazalarında Ziff Davis kontentini axtarmaq imkanları ilə bağlı dəfələrlə yanlış məlumat verməkdə ittiham edir.
OpenAI ittihamları rədd edir
OpenAI isə bu iddialarla razılaşmır. Şirkət nümayəndəsi CNET-ə açıqlamasında ittihamları rədd edib və qarşı tərəfin iddialarının zəiflədiyini bildirib.
Hazırda bu iş AI sənayesinin ən kritik suallarından birinə çevrilib: internetdə yayımlanan xəbər mətnləri süni intellekti öyrətmək üçün sərbəst istifadə oluna bilərmi? Məhkəmənin qərarı təkcə OpenAI üçün deyil, bütün AI şirkətləri və media qurumları üçün presedent yarada bilər.
Nəticə: OpenAI-yə qarşı bu yeni ittihamlar göstərir ki, süni intellektin gələcəyi təkcə texnologiya laboratoriyalarında yox, məhkəmə zallarında da formalaşacaq.